Τί εἶναι ἡ Ἀγωγὴ Ἁγνότητας;

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἀγωγὴ Ἁγνότητας (σελ. 144-145)
(Σὲ μορφὴ pdf)

Ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας δὲν εἶναι ἕνα σχολικὸ μάθημα ἀλλὰ μιὰ παιδαγωγικὴ προσέγγιση ποὺ στοχεύει σὲ μιὰ δυναμικὴ καὶ ἀγωνιστικὴ στάση ζωῆς. Κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ διαλευκάνουμε τί ἐννοοῦμε, ὅταν λέμε ἁγνότητα. Μερικοὶ ἄνθρωποι ταυτίζουν καὶ ἐξαντλοῦν τὴ σημασία τῆς ἔννοιας αὐτῆς στὴν ἀποχὴ ἀπὸ γενετήσιες πράξεις. Ἀσφαλῶς εἶναι καὶ αὐτό. Ὅμως ταυτοχρόνως ἡ ἁγνότητα εἶναι κάτι πολὺ εὐρύτερο. Ἁγνότητα σημαίνει:

  • θεληματική, ἐμπρόθετη, εὐδιάθετη, ἐνσυνείδητη καὶ στοχοθετημένη ἀποχὴ ἀπὸ κάθε ἐπιβλαβῆ καὶ ἐπικίνδυνη συμπεριφορὰ
  •  ἰσχυρὴ θέληση καὶ δυνατὸ χαρακτήρα, ποὺ νὰ ὁδηγοῦν σὲ σταθερὲς καὶ ἀσυμβίβαστες ἀντιστάσεις ἀπέναντι στὶς πολλὲς δελεαστικὲς προκλήσεις καὶ τὶς ποικίλες ψυχοφθόρες καὶ σωματοφθόρες ἐξαρτησιογόνες οὐσίες καὶ συμπεριφορὲς
  • διατήρηση τῆς σύνολης ψυχοσωματικῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀνθρώπου (σκέψεων, συναισθημάτων, πράξεων) ἐλεύθερης ἀπὸ ἐπιζήμιες ἐνέργειες, ἐμπαθῆ βιώματα καὶ ἀρνητικὲς στάσεις ζωῆς.

Ἡ ἁγνότητα λοιπὸν ἀναφέρεται σὲ ὅλο τὸ φάσμα τῆς ψυχοσωματικῆς προσωπικότητας τοῦ ἀνθρώπου. Εἶναι μιὰ ποιότητα χαρακτήρα καὶ ἕνα ἐπίπεδο ζωῆς καὶ συμπεριφορᾶς ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἐλεύθερη θέληση, ὑπεύθυνες ἀποφάσεις, σωστὲς ἐπιλογὲς καὶ σταθερὸ ἀγώνα γιὰ ἐπίτευξή τους. Μὲ ἁπλὰ λόγια ἁγνότητα σημαίνει: θέλω ὑπεύθυνα καὶ ἀγωνίζομαι χαρούμενα νὰ εἶμαι καθαρὸς καὶ ἐλεύθερος ἀπὸ κάθε ἐπιβλαβῆ ἐξάρτηση καὶ ἐπικίνδυνη συμπεριφορά.

Ὡς συνέπεια τῶν πιὸ πάνω ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας εἶναι τὸ σύνολο τῶν παιδαγωγικῶν διαδικασιῶν ποὺ ἀποσκοποῦν στὸ νὰ ἐνισχύσουν καὶ νὰ ἐνδυναμώσουν τοὺς ἀνθρώπους γενικότερα καὶ τὰ παιδιά μας εἰδικότερα ἔτσι ὥστε:

   Σὲ ἐπίπεδο γνωστικό: Νὰ γνωρίζουν τὶς ὠφελιμότερες καὶ θετικότερες στάσεις ζωῆς καὶ συμπεριφορᾶς καὶ νὰ τεκμηριώνουν τὴ γνώση τους σὲ δεδομένα ἐπιστημονικά, κοινωνικά, θρησκευτικά, ἠθικὰ καὶ πολιτισμικά.

   Σὲ ἐπίπεδο συναισθηματικό: Νὰ ἀναπτύξουν θετικὰ συναισθήματα (χαρά, ἐνθουσιασμός, αἰσιοδοξία, ἀγωνιστικότητα) ἀναφορικὰ μὲ τὶς ὠφέλιμες καὶ θετικὲς στάσεις ζωῆς, ἔτσι ὥστε νὰ τὶς υἱοθετοῦν καὶ νὰ τὶς ἐφαρμόζουν ἐλεύθερα, ὑπεύθυνα καὶ εὐδιάθετα.

   Σὲ ἐπίπεδο βουλητικό: Νὰ διαμορφώσουν ἰσχυρὸ χαρακτήρα, δυνατὴ θέληση καὶ συγκροτημένες ἠθικὲς ἀντιστάσεις, γιὰ νὰ μποροῦν νὰ ἀντιστέκονται μὲ συνέπεια καὶ συνέχεια σὲ κάθε ἐπιβλαβῆ ἐπίδραση, ἐξάρτηση, συμπεριφορὰ ἢ πρόκληση.

   Σὲ ἐπίπεδο πρακτικό: Νὰ κάνουν τὶς καλύτερες, ὠφελιμότερες καὶ θετικότερες ἐπιλογὲς ζωῆς –ποὺ ἀφοροῦν τόσο στὴν προσωπικὴ ψυχοσωματική τους ὑπόσταση ὅσο καὶ στὴν κοινωνική τους παρουσία– νὰ θέτουν τοὺς καλύτερους δυνατοὺς ψυχοκοινωνικοὺς στόχους καὶ νὰ ἀγωνίζονται καθημερινὰ καὶ συστηματικὰ γιὰ πραγμάτωσή τους.

Μὲ πιὸ ἁπλὰ λόγια ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας ἀποσκοπεῖ στὸ νὰ ἐνδυναμώσει τοὺς ἀνθρώπους γενικότερα καὶ τοὺς νέους εἰδικότερα νὰ ἀντιστέκονται δυναμικὰ στὶς πολλὲς καὶ ποικίλες ἐπιβλαβεῖς προκλήσεις ποὺ τὰ περιβάλλουν: κάπνισμα, ναρκωτικά, ἐθισμὸς στὸ διαδίκτυο, χαλαρότητα ἠθῶν, πιέσεις τῶν συνομηλίκων, παραμέληση καθηκόντων, κατανάλωση «ἑλκυστικῶν» πλὴν ὅμως ἐπιβλαβῶν τροφῶν, κακὴ διαχείριση χρημάτων, ἀρνητισμὸς γιὰ συνεργασία μὲ γονεῖς καὶ σχολεῖο, ψυχοπαθητικὴ ἐξάρτηση ἀπὸ τὰ διαφημιζόμενα life-styles, ἀπουσία στόχων, παραβατικὴ συμπεριφορὰ κ.ἄ. Ἐπιπλέον ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας στοχεύει στὸ νὰ ἐνισχύσει τοὺς νέους στὴν προσπάθειά τους νὰ υἱοθετήσουν ἐλεύθερα καὶ ὑπεύθυνα καὶ νὰ ἀκολουθήσουν ἀγωνιστικὰ καὶ μὲ αἰσιοδοξία τὶς καλύτερες καὶ ὠφελιμότερες στάσεις ζωῆς: εὐγένεια, ἐργατικότητα, ἐπιμέλεια, αὐτοπειθαρχία, ἀλληλοσεβασμός, συνέπεια, ἐπιμονὴ κ.ἄ.

Βασικὴ πεποίθηση τῆς ἀγωγῆς ἁγνότητας εἶναι ὅτι μιὰ ἀρνητικὴ συμπεριφορά, ἕνα πάθος, μιὰ ἐξάρτηση κτλ. δὲν ἀντιμετωπίζεται μὲ πρακτικὲς ποὺ φέρνουν τὸν νέο σὲ ὑποτιθέμενη προσεκτικὴ ἐπαφὴ μὲ τὴ συμπεριφορά, τὸ πάθος ἢ τὴν ἐξάρτηση αὐτή, ἀλλὰ μὲ στρατηγικὲς ποὺ ἐνδυναμώνουν τὸν νέο νὰ ἀπέχει ἀπὸ τὴν ἀρνητικὴ συμπεριφορά, τὸ πάθος ἢ τὴν ἐξάρτηση. Ἔτσι ἀντί νὰ ἔχουμε μιὰ ἀμφίβολη καὶ ἐνδεχόμενη μείωση τοῦ κινδύνου, ἔχουμε μιὰ 100% ἀποφυγὴ τοῦ κινδύνου. Γιὰ παράδειγμα, σύμφωνα μὲ τὴν ἀγωγὴ ἁγνότητας, ὁ κίνδυνος γιὰ ἕνα νέο νὰ γίνει καπνιστὴς δὲν ἀναχαιτίζεται μὲ τὸ νὰ λέμε στὸν νέο αὐτὸ ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ καπνίζει, φτάνει νὰ χρησιμοποιεῖ εἰδικὰ φίλτρα ποὺ μειώνουν τὴν πρόσληψη νικοτίνης. Ὁ κίνδυνος τῆς ἐνδεχόμενης ἐξάρτησης ἀπὸ τὸ κάπνισμα ἀναχαιτίζεται ὅταν ὁ νέος ἐνδυναμωθεῖ γιὰ νὰ πάρει τὴ σταθερὴ ἀπόφαση ὅτι δὲν θὰ καπνίσει ποτέ!

Βασικὴ δεξιότητα τὴν ὁποία προσπαθεῖ νὰ καλλιεργήσει καὶ νὰ ἀναπτύξει ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας εἶναι ἡ ἐγκράτεια. Ἡ λέξη ἐγκράτεια ἔχει πολὺ βαθύτερο νόημα ἀπὸ τὴ λέξη ἀποχή. Ἡ λέξη ἀποχὴ ἀναφέρεται στὴν ἐξωτερικὰ φαινόμενη πράξη: Π.χ. δὲν καπνίζω, δὲν πίνω ναρκωτικά, δὲν ἔχω προγαμιαῖες σχέσεις κ.ἄ. Ἡ λέξη ἐγκράτεια ἀναφέρεται πρωτίστως στὸν ἐσωτερικό μου κόσμο. Ἐτυμολογικὰ ἡ λέξη ἐγκράτεια σημαίνει «ἔχω δύναμη» ἢ «βρίσκομαι μέσα στὴ δύναμη». Παράγεται ἀπὸ τὴν πρόθεση «ἐν», ποὺ σημαίνει «μέσα», καὶ τὸ οὐσιαστικὸ «κράτος», ποὺ σημαίνει «δύναμη». Ἐγκρατὴς εἶναι αὐτὸς ποὺ εἶναι μέσα στὴ δύναμη ἢ ἔχει μέσα του δύναμη ἤ, πιὸ ἁπλά, εἶναι δυνατός! Πρόκειται ὄντως γιὰ μιὰ ἄκρως δυναμικὴ καὶ ἄκρως θετικὴ ἔννοια, ποὺ παραπέμπει στὸν ἰσχυρὸ καὶ σφυρηλατημένο χαρακτήρα, στὴν αὐτοκυριαρχία, στὴν ἐσωτερική, ψυχικὴ δύναμη. Ἐπιπλέον, ὅταν κάποιος ἁπλῶς ἀπέχει ἀπὸ κάτι μπορεῖ νὰ τὸ κάνει ἄθελά του καὶ χωρὶς νὰ τὸν ἐνθουσιάζει αὐτὸ ποὺ κάνει, ἐνῶ ὅταν ἐγκρατεύεται, βρίσκεται σὲ μιὰ ἐλεύθερη, ὑπεύθυνη, ἀγωνιστικὴ καὶ μὲ θετικὰ συναισθήματα πορεία ζωῆς. Εἶναι σημαντικὸ νὰ κατανοήσουμε ὅτι:

  • ἡ ἐγκράτεια εἶναι ἡ δεξιότητα, τὸ μέσον,
  • ἡ ἁγνότητα εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα,
  • ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας εἶναι ἡ παιδαγωγικὴ διαδικασία ἡ ὁποία βοηθᾶ τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀναπτύξει τὴ δεξιότητα τῆς ἐγκράτειας, γιὰ νὰ ἐπιτύχει τὴν ἁγνότητα.

Κάτι ἄλλο πολὺ σημαντικὸ εἶναι ὅτι ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας στηρίζεται στὴν παιδαγωγικὴ ἀρχὴ τῆς ἀλληλεξάρτησης τῶν διαφόρων πτυχῶν τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας ὅπως ἐπίσης τῆς ἀλληλεπίδρασης τῶν διαφόρων φορέων ἀγωγῆς, γιὰ νὰ ἐπιτευχθεῖ τὸ μέγιστο δυνατὸ ἀποτέλεσμα. Γιὰ παράδειγμα, δὲν ἐνδείκνυται νὰ προσπαθοῦμε νὰ βοηθήσουμε κάποιον νέο νὰ ξεπεράσει τὸν ἐθισμὸ στὸ διαδίκτυο ἀγνοώντας ἄλλες παραμέτρους τῆς προσωπικότητάς του. Ἂν ὁ συγκεκριμένος νέος δὲν βοηθηθεῖ ταυτοχρόνως νὰ ἔχει συνέπεια στὸ πρόγραμμα τῆς ζωῆς του, νὰ εἶναι ἐπιμελὴς στὴν ἐπιτέλεση τῶν σχολικῶν καθηκόντων του, νὰ ἀποκτήσει ἀνεξαρτησία ἀπέναντι στὴν πίεση τῶν συνομηλίκων κ.ἄ., ἐνδεχομένως ἡ ἐπιτυχία ποὺ θὰ ἔχουμε στὴν προσπάθειά μας νὰ τὸν βοηθήσουμε νὰ ἀπεξαρτηθεῖ ἀπὸ τὸ διαδίκτυο θὰ εἶναι ἐλάχιστη ἢ καὶ ἀνύπαρκτη. Στὴν ἀγωγὴ ἁγνότητας πρέπει νὰ δουλεύουμε μὲ τὴ σύνολη προσωπικότητα τοῦ ἀνθρώπου, δίνοντας βεβαίως κάθε φορὰ ἔμφαση σὲ ἐκείνη τὴν πτυχὴ τῆς προσωπικότητάς του ποὺ ἐπιδιώκουμε ἰδιαιτέρως νὰ καλλιεργήσουμε.

Σημαντικότατο εἶναι ἐπίσης νὰ ἐνεργοποιοῦνται συγχρόνως ὅσο γίνεται περισσότεροι φορεῖς ἀγωγῆς, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι συντονισμένοι στὴν ἴδια παιδαγωγικὴ συχνότητα, γιὰ νὰ μεγιστοποιηθεῖ τὸ παιδαγωγικὸ ἀποτέλεσμα. Παραδείγματος χάριν δὲν εἶναι ἀρκετὸ ἕνα παιδὶ νὰ παρακολουθεῖ στὸ σχολεῖο σεμινάρια γιὰ τὴν πρόληψη τοῦ καπνίσματος στὰ παιδιά. Εἶναι πολὺ σημαντικὸ οἱ δάσκαλοι στὸ σχολεῖο νὰ εἶναι παράδειγμα μὴ καπνίσματος, στὴν οἰκογένεια νὰ ὑπάρχει κουλτούρα μὴ καπνίσματος, οἱ φίλοι μὲ τοὺς ὁποίους συναναστρέφεται τὸ παιδὶ νὰ μὴν εἶναι καπνιστὲς καί, ἐὰν τὸ παιδὶ συμμετέχει σὲ κάποια κοινωνικὴ ὁμάδα (π.χ. θρησκευτική, ἀθλητική, πολιτιστική, καλλιτεχνικὴ κτλ.), ἡ ὁμάδα αὐτὴ νὰ ἔχει τὴν ἴδια μὴ καπνιστικὴ φιλοσοφία. Αὐτὸ βέβαια δὲν σημαίνει ὅτι, ἂν δὲν συνεργάζονται ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ φορεῖς ἀγωγῆς, ἡ προσπάθειά μας θὰ ἀποτύχει. Εἶναι ὅμως σημαντικὸ νὰ ἐπιδιωχθεῖ στὸ μέτρο τοῦ δυνατοῦ ἡ ταυτόχρονη ἀλληλεπίδραση ὅσο γίνεται περισσότερων φορέων ἀγωγῆς, γιὰ νὰ αὐξήσουμε τὴν πιθανότητα ἀλλὰ καὶ τὴν ἔκταση ἐπιτυχίας τῆς παιδαγωγικῆς μας παρέμβασης

Μέσα σ’ αὐτὸ τὸ ἐννοιολογικὸ καὶ μεθοδολογικὸ πλαίσιο ἐντάσσεται καὶ ἡ παιδαγωγικὴ προσέγγιση στὸ θέμα τῆς γενετήσιας σφαίρας. Τὰ γενετήσια θέματα πρέπει νὰ προσεγγίζονται πάντοτε δυναμικὰ συνυφασμένα μὲ τὶς ὑπόλοιπες πτυχὲς τῆς προσωπικότητας τοῦ νέου καὶ λαμβάνοντας ὑπόψη τὶς ἐπιδράσεις ποὺ δέχεται ἀπὸ ἄλλους φορεῖς ἀγωγῆς. Γιὰ παράδειγμα, ἡ ἀπόφαση νὰ ἀπέχει ἕνας ἔφηβος ἀπὸ σχέσεις εἶναι ἄμεσα συνδεμένη μὲ τὸ πῶς διαχειρίζεται τὴν πίεση τῶν συνομηλίκων, μὲ τὸ πῶς ἀντιστέκεται στὸν ἐθισμὸ τοῦ διαδικτύου, μὲ τὴ δύναμη καὶ τὴν ἀποφασιστικότητά του νὰ ἀπεξαρτηθεῖ ἀπὸ τὰ προβαλλόμενα life-styles, μὲ τὴν ὕπαρξη ἢ τὴν ἀπουσία ὑψηλῶν στόχων στὴ ζωή του, μὲ τὴν ποιότητα τῆς ἐπικοινωνίας ποὺ ἔχει μὲ τοὺς γονεῖς, τοὺς καθηγητὲς καὶ τοὺς φίλους του κ.ἄ.

Ἡ γενετήσια ἀγωγὴ κατέχει σημαντικὴ θέση στὸ εὐρὺ παιδαγωγικὸ φάσμα τῆς ἀγωγῆς ἁγνότητας. Γιὰ τὸ συγκεκριμένο αὐτὸ θέμα ἡ ἀγωγὴ ἁγνότητας στοχεύει στὸν νὰ ἐνδυναμώσει τοὺς νέους μας ὥστε:

   Σὲ ἐπίπεδο γνωστικό:

(α) Νὰ κατανοήσουν ὅτι ἡ γενετήσια ἕλξη ἐμφανίζεται στὴν ἐφηβικὴ ἡλικία ὄχι γιὰ νὰ ἐξασκηθεῖ, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἀποτελέσει ἕνα μέσο ψυχικῆς, συναισθηματικῆς καὶ πνευματικῆς ὡρίμανσης. Ἡ σωστὴ διαχείριση τῆς γενετήσιας ἕλξης ἐκ μέρους τοῦ νέου μέσῳ τῆς ἐγκράτειας καὶ τῆς αὐτοπειθαρχίας, δυναμώνει τὴν ἀποφασιστικότητά του καὶ χαλυβδώνει τὴ θέλησή του, προσόντα ἀπαραίτητα γιὰ ἕνα συγκροτημένο χαρακτήρα καὶ μιὰ δυνατὴ προσωπικότητα. Ὅπως ἀκριβῶς τὰ φροῦτα, ὅταν πρωτοεμφανίζονται στὰ δέντρα, δὲν εἶναι ὥριμα γιὰ νὰ τὰ φᾶμε, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὡριμάσουν μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου καὶ τὴν εὐεργετικὴ ἐπίδραση τῶν ἀκτίνων τοῦ ἥλιου, τοῦ κατάλληλου ἀέρα καὶ τοῦ ἐπαρκοῦς ποτίσματος, κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο ἡ γενετήσια ἔλξη, γιὰ νὰ εἶναι ἕτοιμη νὰ ἐκφραστεῖ πρέπει νὰ ὡριμάσει μὲ τὴν πάροδο ἀρκετῶν χρόνων καὶ μὲ τὴν εὐεργετικὴ ἐπίδραση τοῦ συστηματικοῦ ἀγώνα γιὰ ἀποχὴ ἀπὸ κάθε πρώιμη γενετήσια ἐμπειρία καὶ γιὰ διατήρηση τῆς σύνολης ψυχοσωματικῆς ὑπάρξεως σὲ κατάσταση καθαρότητας σκέψεων, λογισμῶν, συναισθημάτων καὶ πράξεων.

(β) Νὰ κατανοήσουν ὅτι σκοπὸς τῆς γενετήσιας ἕνωσης εἶναι ἡ προαγωγὴ τῆς ἑνότητας τῶν συζύγων καὶ ἡ τεκνογονία μέσα στὸ ἑνιαῖο καὶ ἀδιαχώριστο σύνολο ποὺ ὀνομάζεται γάμος-συζυγία-τεκνογονία-οἰκο-γένεια. Συνεπῶς ἡ διαφύλαξη τῆς γενετήσιας ἕλξης, ἔτσι ὥστε νὰ ἐκφραστεῖ μέσα στὸν χῶρο τοῦ γάμου, τῆς συζυγίας, τῆς τεκνογονίας καὶ τῆς οἰκογένειας ἀφ’ ἑνὸς ἀποτελεῖ τὴ φυσικὴ καὶ σωστὴ ἔκφραση τῆς γενετήσιας ἕνωσης καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἶναι πρὸς ὄφελος δικό τους (ψυχικό, σωματικό, πνευματικό, κοινωνικό), πρὸς ὄφελος τῶν παιδιῶν ποὺ θὰ ἀποκτήσουν καὶ πρὸς ὄφελος τῆς κοινωνίας καὶ τῆς πατρίδας μας, γιὰ τὶς ὁποῖες ἡ οἰκογένεια εἶναι τὸ βασικὸ κύτταρό τους.

➨   Σὲ ἐπίπεδο συναισθηματικό:

(α) Νὰ αἰσθάνονται χαρά, θετικὴ ὑπερηφάνεια, ψυχικὴ ἐλευθερία καὶ ἀγωνιστικὸ ἐνθουσιασμὸ γιὰ τὴ ζωὴ τῆς ἐγκράτειας καὶ τῆς ἁγνότητας, ἔτσι ὥστε νὰ τὶς υἱοθετοῦν ἐλεύθερα, ὑπεύθυνα, δημιουργικὰ καὶ χαρούμενα.

(β) Νὰ αἰσθάνονται ὅτι τὰ ὁποιαδήποτε λάθη τοῦ παρελθόντος ἀναφορικὰ μὲ τὸ θέμα τῆς ἁγνότητας δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀφορμὲς ἀπαισιοδοξίας καὶ παραιτήσεως τοῦ ἀγώνα, ἀλλὰ ἀντιθέτως νὰ ἀποτελοῦν αἰτίες γιὰ νέες δυναμικὲς προσπάθειες, γιὰ ἐπανόρθωση τῶν λαθῶν, γιὰ μιὰ καινούργια ζωὴ μὲ θάρρος καὶ αἰσιοδοξία. Τὰ παιδιὰ ποὺ ἤδη ἔχουν σχέσεις καὶ ἐπαφὲς νὰ ἐνθαρρύνονται νὰ ἀναστοχοθετήσουν τὴ ζωή τους, νὰ ἐγκαταλείψουν ἐπιζήμιες συμπεριφορὲς καὶ πρακτικὲς καὶ νὰ κάνουν ἕνα καινούργιο ξεκίνημα γιὰ ἁγνὴ ζωή.

➨   Σὲ ἐπίπεδο βουλητικό:

(α) Νὰ πάρουν δυνατὲς ἀποφάσεις γιὰ συνεχῆ, συνεπῆ καὶ δυναμικὴ ἀντίσταση σὲ κάθε μορφὴ πειρασμοῦ ἢ πρόκλησης, χωρὶς συμβιβασμοὺς καὶ ὑποχωρήσεις.

(β) Νὰ πάρουν σταθερὴ καὶ προσηλωμένη ἀπόφαση νὰ διαφυλάξουν τὴ γενετήσια ἕνωση γιὰ τὸν χῶρο τοῦ γάμου, τῆς συζυγίας, τῆς τεκνογονίας, τῆς οἰκογένειας ἢ νὰ ἀκολουθήσουν ζωὴ ἰσόβιας ἁγνότητας καὶ ἀφιερώσεως σὲ ὑψηλοὺς πνευματικοὺς στόχους.

➨   Σὲ ἐπίπεδο πρακτικό:

(α) Νὰ ἀποφεύγουν ἔμπρακτα καὶ καθημερινὰ κάθε πηγὴ πειρασμοῦ καὶ πρόκλησης.

(β) Νὰ ἀφοσιωθοῦν στὴ μελέτη τῶν μαθημάτων τους καὶ στὴ διάπλαση τοῦ χαρακτήρα τους ἀφήνοντας τὸν ἑαυτό τους ἥσυχο ἀπὸ τὶς ἐπικίνδυνες περιπλοκὲς τῶν σχέσεων.

(γ) Νὰ ἀναπτύξουν προσωπικὲς καὶ κοινωνικὲς δραστηριότητες καὶ συμπεριφορὲς ποὺ θὰ τοὺς ἐνισχύσουν στὴν προσπάθειά τους γιὰ ἁγνὴ καὶ ἐγκρατῆ ζωὴ (ἀναβάθμιση καὶ ἐνίσχυση τῶν οἰκογενειακῶν δεσμῶν, καλὲς φιλίες, αὔξηση καὶ ἐνδυνάμωση τῆς θρησκευτικότητας, δημιουργικὲς ἐνασχολήσεις κ.ἄ.)

Ἀσφαλέστατα ἡ προσφορὰ μιᾶς τέτοιας ἀγωγῆς στὰ παιδιά μας προϋποθέτει ἀνάλογες πεποιθήσεις καὶ «πιστεύω». Ἐπανερχόμαστε δηλαδὴ σὲ αὐτὸ ποὺ τονίσαμε στὴν ἀρχὴ αὐτοῦ τοῦ βιβλίου: Κάθε μορφὴ ἀγωγῆς στηρίζεται πάνω σὲ κάποια «πιστεύω». Ἄλλωστε στὸ χῶρο τῶν Ἐπιστημῶν τῆς Ἀγωγῆς εἶναι γνωστὸς ὁ κλάδος ποὺ ὀνομάζεται φιλοσοφία ἢ θεωρία τῆς ἐκπαίδευσης. Ἀναλόγως τοῦ ποιὰ εἶναι ἡ φιλοσοφία μας, ἡ ἀντίληψή μας γιὰ τὸ καλὸ καὶ τὸ κακό, τὸ χρήσιμο καὶ τὸ ὠφέλιμο, διαμορφώνουμε καὶ τὸ εἶδος τῆς ἀγωγῆς ποὺ προσφέρουμε. Αὐτὸ ἐμεῖς τὸ παραδεχόμαστε. Εἶναι ἀπαραίτητο ὅμως νὰ τὸ παραδεχτοῦν ὅλοι, ἀνάμεσά τους καὶ ὁ ΟΠ καὶ ὅλοι οἱ ὁπαδοὶ τῆς ΣΑ. Ἐμεῖς μιλοῦμε γιὰ ἐγκράτεια, ἁγνότητα, γάμο, συζυγία, τεκνογονία, οἰκογένεια. Αὐτοὶ μιλοῦν γιὰ ἐλεύθερες σχέσεις «ὅταν θέλεις, ὅπως θέλεις καὶ μὲ ὅποιον θέλεις». Τὸ ἐπαναλαμβάνουμε: δὲν ἔχουμε ἀπὸ τὴ μιὰ τοὺς «ἐπιστημονικὰ ἀνενημέρωτους» καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη τοὺς «ἐπιστημονικὰ ἐνημερωμένους». Ἡ Παιδαγωγικὴ δὲν εἶναι θετικὴ ἐπιστήμη ἀλλὰ κοινωνικὴ καὶ ἀνθρωπιστικὴ ἐπιστήμη. Γι’ αὐτὸ καὶ ἐν πολλοῖς καθορίζεται ἀπὸ τὴ φιλοσοφικὴ θεμελίωση τῶν παιδαγωγῶν. Ἔχουμε λοιπὸν ἐνώπιόν μας δύο διαφορετικὰ «πιστεύω», δύο διαφορετικὲς ἰδεολογίες, δύο διαφορετικὲς φιλοσοφίες.

Γιὰ ἐμᾶς ἡ γενετήσια ἕνωση δὲν εἶναι σκοπὸς ἀλλὰ μέσο. Εἶναι τὸ μέσο ποὺ προάγει τὴν ἑνότητα τῶν συζύγων καὶ ὁδηγεῖ στὴν τεκνογονία μέσα στὸ ἑνιαῖο καὶ ἀδιαχώριστο σύνολο ποὺ λέγεται γάμος, συζυγία, τεκνογονία, οἰκογένεια. Ἕνα μέσο ὑπάρχει γιὰ νὰ ἐξυπηρετήσει ἕνα σκοπό. Ὅταν ἄρεις τὸν σκοπό, δὲν ὑπάρχει λόγος ὑπάρξεως ἢ ἐνεργοποιήσεως τοῦ μέσου. Ἂν δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξει γάμος-συζυγία-τεκνογονία-οἰκογένεια, δὲν ὑπάρχει λόγος ἐνεργοποιήσεως τῆς γενετήσιας ἕνωσης. Καὶ ἐπειδὴ ἀκριβῶς γιὰ ἐμᾶς ἡ γενετήσια ἕνωση εἶναι μέσο καὶ ὄχι σκοπός, δὲν εἶναι οὔτε δικαίωμα οὔτε ὑποχρέωση. Ἄλλωστε στὸ χῶρο τῆς θρησκείας ἀνέκαθεν ὑπῆρχαν ἐκλεκτοὶ ἄνθρωποι ποὺ δὲν ἐνεργοποίησαν ποτὲ στὴ ζωή τους τὴ γενετήσια ἕνωση, γιατὶ ἀφιερώθηκαν ἐξ ὁλοκλήρου στὸν Θεό.

Ἀντιθέτως γιὰ τὸν ΟΠ τὸ σέξ (αὐτὸ τὸν ὅρο χρησιμοποιοῦν) εἶναι σκοπὸς καὶ μάλιστα αὐτοσκοπός –δηλαδὴ ἐντελῶς ἀδέσμευτος καὶ ἀνεξάρτητος ἀπὸ τὸν γάμο, τὴ συζυγία καὶ τὴν οἰκογένεια– μὲ ἄμεση ἐπιδίωξη τὴν ἀπόλαυση. Καὶ ἐπειδὴ ἀκριβῶς γιὰ αὐτοὺς τὸ σὲξ εἶναι αὐτοσκοπός, εἶναι κατανοητὸ γιατὶ προπαγανδίζουν τὸ σὲξ ὡς «δικαίωμα». Εἴπαμε: διαφορετικὰ «πιστεύω», ὁδηγοῦν σὲ διαφορετικὲς στάσεις ζωῆς καὶ σὲ διαφορετικὲς μορφὲς ἀγωγῆς.

Ἐδῶ ἐπανέρχεται καὶ πάλι τὸ ἐρώτημα ποὺ διατυπώθηκε στὴν ἀρχὴ τοῦ βιβλίου: «Ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο “πιστεύω” ποιὸ ἀπὸ τὰ δύο πρέπει νὰ διαλέξουμε;» Οἱ πιστοὶ καὶ συνειδητοὶ χριστιανοὶ θὰ ἀπαντοῦσαν: «Μὰ θέλει ρώτημα; Ὁ Θεὸς μᾶς ἀποκάλυψε τὸ θέλημα Του μέσα στὴν Ἁγία Γραφή. Ἐκεῖ μιλᾶ ξεκάθαρα γιὰ ἁγνότητα, ἐγκράτεια, γάμο, συζυγία, τεκνογονία, οἰκογένεια. Αὐτὸ τὸ “πιστεύω” θὰ διαλέξουμε, γιατὶ ταυτίζεται μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς εἶναι ὁ Δημιουργός μας, μᾶς ἀγαπᾶ καὶ ὅ,τι μᾶς λέει νὰ κάνουμε εἶναι ὁπωσδήποτε γιὰ τὸ καλό μας».

Ἂν καὶ συμμεριζόμαστε πλήρως αὐτὴ τὴν τοποθέτηση, ὀφείλουμε νὰ ποῦμε ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς συνειδητοποιημένους χριστιανοὺς πολλοὶ ἄλλοι ἄνθρωποι, ἴσως ὄχι καὶ τόσο θρησκευόμενοι, σαφῶς θὰ προτιμοῦσαν τὸ «πιστεύω» ποὺ συνδέει τὴ γενετήσια ἕνωση μὲ τὸν γάμο καὶ τὴν οἰκογένεια, κι αὐτὸ πρωτίστως γιὰ λόγους κοινωνικῆς συνοχῆς καὶ προστασίας τῆς ὑγείας τῶν νέων ἀνθρώπων. Ἀξίζει λοιπὸν νὰ ἐξετάσουμε τοὺς λόγους αὐτούς.